ArmenianDMRinInternet

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՏԱՐԱԾՔԱՅԻՆ ԿԱՌԱՎԱՐՄԱՆ ՆԱԽԱՐԱՐՈՒԹՅԱՆ

ՄԻԳՐԱՑԻՈՆ ԳՈՐԾԱԿԱԼՈՒԹՅՈՒՆ

ՀՎԵԼՎԱԾ
ՀՀ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒԹՅԱՆ 2004 Թ
ՀՈՒՆԻՍԻ 25-Ի ԹԻՎ 24
ԱՐՁԱՆԱԳՐԱՅԻՆ ՈՐՈՇՄԱՆ

ԲՆԱԿՉՈՒԹՅԱՆ ՄԻՐԳԱՑԻԱՅԻ
ՊԵՏԱԿԱՆ ԿԱՐԳԱՎՈՐՄԱՆ
Հ Ա Յ Ե Ց Ա Կ Ա Ր Գ Ը

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆՈՒՄ

Հայաստանի Հանրապետությունում միգրացիայի պետական կարգավորման հայեցակարգը (այսուհետտ Հայեցակարգ) մոտակա ¨ տ¨ական հեռանկարում միգրացիոն գործընթացների զարգացումները վերահսկելի ու նախընտրելի ուղղություններով ապահովելու համար Հայաստանի Հանրապետության իշխանության մարմինների դիրքորոշումների, խնդիրների ու դրանց լուծմանն ուղղված մոտեցումների համակարգն է:
Հայեցակարգի իրավական հիմքը կազմում են Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությունը, Հայաստանի Հանրապետության օրենքները ¨ այլ իրավական ակտերը, ինչպես նա¨ միջազգային իրավունքի համընդհանուր սկզբունքները ¨ նորմերը:

1. ՄԻԳՐԱՑԻՈՆ ԻՐԱՎԻՃԱԿԻ ԲՆՈՒԹԱԳԻՐԸ.

          Վերջին տարիների հանրապետության միգրացիոն իրավիճակի գլխավոր առանձնահատկությունը կայանում է նրանում, որ 1988-1995թթ.-ի տարբեր արտամղող գործոններով պայմանավորված միգրացիոն մեծածավալ հոսքերին փոխարինելու եկավ հիմնականում տնտեսական դրդապատճառներով պայմանավորված էմիգրացիան, որի ծավալները 1995թ.-ից սկսած աստիճանաբար կայունացման, իսկ հետագայում նա¨ նվազման միտումներ են դրս¨որում:
          Երկրի սոցիալ-տնտեսական վիճակի դրական փոփոխությունների անմիջական հետ¨անք հանդիսացող այս եր¨ույթը հատկապես ցայտուն է դրս¨որված արտաքին միգրացիոն իրողությունների փոփոխման հետագծերում: Այսպես, եթե 1991-95թթ.. ընթացքում արտաքին միգրացիայի բացասական մնացորդի միջին տարեկան մեծությունը կազմել է ավելի քան 100.000 մարդ, ապա 1996-2001թթ.` մոտ 50.000 մարդ, իսկ 2002-ին նվազել է մինչ¨ գրեթե զրոյական մակարդակի: Սա վկայում է էմիգրացիոն հոսքերի ծավալների նվազման ¨ դրան հաջորդող որոշակի կայունացման, ինչպես նա¨ իմիգրացիոն հոսքերի ծավալների որոշ աճի մասին:
          Նկատելի դրական տեղաշարժերի հետ զուգընթաց Հայաստանի Հանրապետության միգրացիոն իրավիճակը ընդհանուր առմամբ շարունակում է մնալ բարդ, վտանգելով երկրի թե սոցիալ-տնտեսական, ¨ թե անգամ աշխարհա-քաղաքական կայուն զարգացման ընթացքը ¨ պահանջելով միգրացիոն հիմնախնդիրների նկատմամբ պետության ու հասարակության ուշադրությունը:
Արտաքին միգրացիայի բացասական մնացորդի միջին տարեկան մեծությունը գերազանցում է բնակչության բնական աճի ցուցանիշներին, ինչը նույնիսկ էմիգրացիոն ու իմիգրացիոն հոսքերի ծավալների նշված փոփոխությունների պայմաններում շարունակում է հանդես գալ որպես երկրի բնակչության բացարձակ թվաքանակի կրճատման գործոն:
          Արտաքին միգրացիոն հոսքերը ձ¨ավորող գործոնների շարքում սկսում են գերակայել ընտանիքների վերամիավորման նպատակով կատարվող տեղաշարժերը, ինչի արդյունքում էմիգրացիոն հոսքերում գերակշռում են մշտական մեկնողները, այդ թվում կանայք ¨ անչափահաս երեխաները, ինչը հատկապես երկարաժամկետ հետ¨անքների առումով զգալի բացասական լիցք է պարունակում:
          Շարունակվում է §ուղեղների¦` բարձր որակավորում ունեցող, միջազգային աշխատաշուկայում մրցունակ մասնագետների արտահոսքը դեպի զարգացած երկրներ, ինչը թուլացնում է երկրի գիտական, ստեղծագործական ¨ տնտեսական պոտենցիալը:
          Սոցիալ-տնտեսական զարգացման տարածքային տարբերությունների պայմաններում պահպանվում են վարչա-տարածքային տարբեր միավորների բնակչության արտաքին միգրացիոնտ այդ թվում նախ ¨ առաջ էմիգրացիոն ակտիվության զգալի տարբերությունները, որոնք իրենց հերթին ոչ միայն չեն նպաստում տարաբնակեցման համակարգի անհամամասնությունների մեղմացմանը, այլ¨ որպես կանոն ուղեկցվում են դրանց խորացմամբ:
          Հայաստանի Հանրապետության միգրացիոն իրավիճակում շարունակում է զգալի դերակատարում ունենալ ժամանակավոր աշխատանքային էմիգրացիայի եր¨ույթը: Դրա զույգ բաղադրամասերն էլտ կարճաժամկետ, սեզոնային ¨ տ¨ական կամ անորոշ ժամկետով աշխատանքային ուղ¨որությունները որպես կանոն կրելով չկարգավորվող, տարերային բնույթ, հիմնականում ընթանալով մուտքի երկրների իմիգրացիոն ¨ աշխատանքային օրենսդրությունների խախտումներով, առաջ են բերում բավական բարդ հիմնախնդիրներ, այդ թվում ինչպես սոցիալական, տնտեսական, այնպես էլ բարոյա-հոգեբանական ¨ անգամ իրավա-քաղաքական հարթություններում:
          Արտերեկրներում օրինական աշխատանքի հնարավորությունների սահմանափակությունը ¨ տեղեկատվության պակասը նպաստում են այնպիսի անցանկալի եր¨ույթների առաջացմանը, ինչպիսիք են անօրինական միգրացիան ¨ մարդկանց անօրինական փոխադրումներն ու վաճառքը /թրաֆիկինգ/:
          Չնայած էական առաջընթացին, արդիական են մնում 1988-92թթ.. Ադրբեջանից բռնագաղթված փախստականների, ինչպես նա¨ նախկին ԽՍՀՄ այլ տարածքներից բռնի տեղահանվածների սոցիալ-տնտեսական ¨ հոգ¨որ-մշակույթային ինտեգրացիայի հիմնախնդիրները:
          Հայաստանի Հանրապետության արտաքին միգրացիոն իրավիճակի ներկայիս ու ապագա քանակական ու որակական չափանիշների ձ¨ավորման ու փոփոխման ազդեցիկ գործոն են հանդիսանում մի կողմից ետխորհրդային տարիներին երկրից էմիգրացված ու ներկայումս արտերկրում բնակվող, սակայն մեծամասամբ դեռ¨ս Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի հանդիսացող 800-900 հազար մարդ կազմող համակցությանը, մյուս կողմից սփյուռքահայության բազմամիլիոնանոց զանգվածը:           Չպետք է բացառել նոր, արտակարգ իրողություններով պայմանվորված հանկարծահաս, ծավալուն միգրացիոն հոսքերի ի հայտ գալը: Մասնավորապես, այս կամ այն երկրներից սոցիալ-տնտեսական, տարերային ¨ կամ թե քաղաքական ցնցումների, պետության իմիգրացիոն դիրքորոշումների արմատական վերանայման հետ¨անքով Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիների մասսայական արագընթաց ռեէմիգրացիան:
          Իմիգրացիոն գործընթացներն իրենց սահմանափակ բացասական ազդեցությամբ դեռ¨ս չեն դասվում Հայաստանի Հանրապետության ներկայիս արտաքին միգրացիոն իրավիճակի ընդգծված սրություն ունեցող կողմերի թվին, սակայն որոշակի շրջանակներում դրանք արդեն իսկ առկա են ¨ ժամանակի ընթացքում խորանալու դեպքում կարող են պահանջել ավելի լուրջ, համակարգված մոտեցում:
          Ներքին միգրացիոն իրավիճակում էական տեղաշարժեր տեղի չեն ունեցել: Հատուկ ուղղվածություն ունեցող քիչ թե շատ ծավալուն ներքին միգրացիոն հոսքեր չեն արձանագրվել ինչը նշանակում է որ անգամ երկրի վերջին տարիների սոցիալ-տնտեսական զարգացման բարձր տեմպերը դեռ¨ս բավարար չեն եղել վերականգնելու տարաբնակեցման համակարգի համապատասխան միավորների միգրացիոն գրավչությունը, որ աշխատաշուկայում առաջարկի ու պահանջարկի շեղվածության որոշ մեղմումը պայմանավորված է ոչ այնքան պահանջարկի մեծացմամբ, որքան առաջարկի սահմանափակմամբտ ընդ որում հիմնականում աշխատող ձեռքերի մշտական ու ժամանակավոր էմիգրացիայի հաշվին:
          Ներքին միգրացիոն իրավիճակի հիմնահարցային երանգավորում ունեցող հարցերից է ներքին տեղահանվածների իրենց բնակավայրերը վերադարձի պայմանների ստեղծման խնդիրը:
          Անհանգստացնող են ներկայիս միգրացիոն իրավիճակի արդեն իսկ կայացած ¨ հնարավոր ժողովրդագրական հետ¨անքները: Ըստ կանխատեսումների անխուսափելի է աշխատաշուկայի լարվածության մեծացումը որը պայմանավորված է մի կողմից աշխատաշուկա §մուտք գործողների¦ ¨ այնտեղից §դուրս եկողների¦ թվաքանակների տարբերությամբ ի օգուտ առաջինների, մյուս կողմից` գյուղարտադրության միջոցների խոշորացման գործընթացների հետ¨անքներով: Դրան գումարվում է նախընթաց էմիգրացիոն գործընթացների արդյունքում տրոհված ընտանիքների առավելապես արտերկրում վերամիավորվելու միտվածությունը: Այս գործոնները կհանգեցնեն բնկաչության ոչ միայն ուղղակի, այլ նա¨ անուղղակի կորուստների, այն է` միգրացիոն գործընթացների արդյունքում բնակչության վերարտադրական ներուժի նվազմամբ պայմանավորված չկայացած ծնունդները: Այսպիսի զարգացումն անցանկալի է քանի որ ծնելիության ներկայիս մակարդակը, 90-ականների կեսերից սկսած, չի ապահովում անգամ պարզ վերարտադրությունը:
          Այսպիսով, միջինաժամկետ հեռանկարում Հայաստանի Հանրապետության ժողովրդագրական հիմնախնդիրների լուծման միակ իրատեսական եղանակն է միգրացիոն գործընթացների արդյունավետ կառավարումը` առաջին հերթին հզոր ռեէմիգրացիոն հոսքերի ապահովման միջոցով:

2. ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆՈՒՄ ՄԻԳՐԱՑԻՈՆ ԳՈՐԾԸՆԹԱՑՆԵՐԻ
ՊԵՏԱԿԱՆ ԿԱՐԳԱՎՈՐՄԱՆ ՆՊԱՏԱԿՆԵՐԸ ԵՎ ՍԿԶԲՈՒՆՔՆԵՐԸ

Հայաստանի Հանրապետության միգրացիոն գործընթացների պետական կարգավորման նպատակներն են. երկրի ազգային անվտանգության ու կայուն մարդկային զարգացման պահանջներին համապատասխանող ազգաբնակչության թվաքանակի, ժողովրդագրական իրավիճակի ձ¨ավորման ու զարգացման ապահովումը, ինչպես նա¨ միգրացիոն գործընթացներում ներառված անձանց իրավունքների ¨ շահերի պաշտպանության հարցերով միջազգային փաստաթղթերում ամրագրված դրույթների կիրառումը:
Միգրացիոն գործընթացների պետական կարգավորումը երկրի ընթացիկ ու հեռանկարային շահերին համապատասխանող միգրացիոն իրավիճակի ձ¨ավորման նպատակով իշխանության մարմինների կողմից իրականացվող նպատակային սոցիալ-տնտեսական միջոցառումների ¨ կիրառվող վարչական տարբեր լծակների /կանոններ, նորմեր, պայմաններ ¨ այլն/ համալիրն է:

Միգրացիոն գործընթացների պետական կարգավորման հիմնարար սկզբունքներն են.

միգրանտների իրավահավասարություն անկախ նրանց ազգությունից, ռասսայից, սեռից, լեզվից, դավանանքից, քաղաքական կամ այլ հայացքներից, սոցիալական ծագումից, գույքային կամ այլ դրությունից;

հանրապետության սահմաններում անձի ազատ տեղաշարժի, բնակության վայր ընտրելու հնարավորություն;

միգրացիոն գործընթացների կարգավորմանն ուղղված օրենքների ¨ մյուս օրենսդրական ակտերի, ինչպես նա¨ հանրապետության կողմից ստանձնած միջազգային պարտավորությունների իրականացում;

միգրացիոն հիմնահարցերի լուծման ընթացքում իշխանության բոլոր ճյուղերի ¨ օղակների ու հասարակական կազմակերպությունների ջանքերի միավորում;

Հայաստանի հետ բնակչության միգրացիոն փոխանակություն ունեցող պետությունների հետ իրավահավասար համագործակցության հիման վրա` շահերի փոխհամաձայնեցում:

3. ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆՈՒՄ
ՄԻԳՐԱՑԻՈՆ ԳՈՐԾԸՆԹԱՑՆԵՐԻ ՊԵՏԱԿԱՆ ԿԱՐԳԱՎՈՐՄԱՆ
ԳԵՐԱԿԱ ԽՆԴԻՐՆԵՐԸ ԵՎ ԴՐԱՆՑ ԼՈՒԾՄԱՆՆ ՈՒՂՂՎԱԾ ՄԻՋՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐԸ

Հայաստանի Հանրապետության միգրացիոն գործընթացների պետական կարգավորման գերակա խնդիրները ¨ այդ խնդիրների լուծման հիմնական միջոցառումներն են.

1. Հայաստանի Հանրապետությունում էմիգրացիոն-իմիգրացիոն գործընթացների վերահսկողության ապահովում: Բնակչության արտաքին միգրացիան վերահսկող §դարպասի¦` սահմանային կառավարման գործող համակարգի կատարելագործում` դրա համապատասխանեցում միջազգային չափանիշներին

Հայաստանի Հանրապետության սահմանային կառավարման համակարգում ներգրավված մարմինների գործառույթների վերադրումների բացառում ¨ հստակ տարանջատում, այդ համակարգի կատարելագործում այն հաշվով, որպեսզի այն դառնա §աննկատ¦ սահմանը օրինական հատողների ¨ ընդհակառակը` առանց համապատասխան հիմքերի Հայաստանի Հանրապետություն մուտք գործելու ցանկություն ունեցող օտարերկրացիների համար;

սահմանային անցումային կետերում սահմանային վերահսկողություն, մաքսային, անձնագրա-վիզային ծառայություններ իրականացնող ստորաբաժանումների աշխատանքների ավտոմատացում ¨ ունիֆիկացում;

քրեական հանցագործության կատարման մեջ կասկածվող, ինչպես նա¨ վարչական իրավախախտումներ թույլ տված Հայաստանի Հանրապետությունում բնակվող օտարերկրյա քաղաքացիների մատնադրոշմային գրանցման ավտոմատացված համակարգի ստեղծում:

2. Հայաստանի Հանրապետության քաղաքակիրթ ինտեգրացում միջազգային աշխատաշուկային: Աշխատանքային էմիգրացիայի եր¨ույթի օրենսդրական կանոնակարգում ¨ պետական նպատակային վերահսկում: Աշխատանքային էմիգրանտների իրավունքների ¨ օրինական շահերի պետական պաշտպանության իրականացում: Հայաստանի Հանրապետության աշխատաշուկայում Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիների կողմից ազատ աշխատատեղերի զբաղեցման առաջնահերթ իրավունքի ապահովում:

Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիների աշխատանքային էմիգրացիան կանոնակարգող օրենսդրական բազայի ձ¨ավորում /ներքին օրենսդրության մշակում, ոլորտը կարգավորող կոնվենցիաներին անդամակցում/;

Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիներին արտերկներում որոշակի ժամկետներով պայմանագրային հիմունքներով աշխատանքի տեղավորման նպատակով, ինչպես նա¨ աշխատանքային միգրանտների սոցիալական ¨ իրավական պաշտպանությանն ուղղված միջպետական պայմանագրերի կնքում ;

Հայաստանի Հանրապետության տարածքում օտարերկրացիների ¨ քաղաքացիություն չունեցող անձանց աշխատանքային գործունեությամբ զբաղվելու պայմանների կանոնակարգում, Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիների կողմից ազատ աշխատատեղերի զբաղեցման առաջնահերթ իրավունքի ապահովում;

արտերկրներում գտնվող Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի հանդիսացող աշխատանքային միգրանտների, առաջին հերթին բարձրակարգ մասնագետների, մշակույթի, գիտության, արվեստի ¨ սպորտի գործիչների հայրենիք վերադառնալու •ործընթացների խրախուսում:

3. Հայաստանի Հանրապետությունից ծնունդ առնող անօրինական միգրացիայի կանխարգելում, արտերկրներում անօրինական կարգավիճակում գտնվող Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիների վերադարձին ¨ Հայաստանի Հանրապետությունում նրանց ռեինտեգրացիային աջակցում

Հայաստանի Հանրապետությունից սկիզբ առնող անօրինական միգրացիայի ծավալների սահմանափակման, իսկ հետագայում վերացման նպատակով նպատակակետ երկրներ մուտք գործելու, աշխատանքային գործունեություն ծավալելու ¨ բնակվելու կարգի ու պայմանների մասին հանրապետության բնակչության շրջանում տեղեկատվության տարածում;

շահագրգիռ երկրների հետ անօրինական միգրացիայի դեմ պայքարի հարցերով միջպետական պայմանագրերի կնքում, այդ թվում պայմանավորվող կողմերի տարածքներում անօրինական կարգավիճակում գտնվող անձանց վերադարձի, ընդունման ¨ տրանզիտի կազմակերպման վերաբերյալ /ռեադմիսիոն պայմանագրեր/;

Հայաստան վերադարձված քաղաքացիների ռեինտեգրմանն աջակցելու ծրագրերի մշակում ¨ միջազգային կազմակերպությունների ու օտարերկրյա պետությունների հետ բանակցությունների վարում նրանցից ֆինանսական, տեխնիկական, խորհրդատվական հնարավոր աջակցություն ստանալու նպատակով;

անօրինական միգրացիայի կազմակերպմամբ զբաղվող անձանց նկատմամբ պատժամիջոցների նախատեսում Հայաստանի Հանրապետության գործող օրենսդրությունում:

4. Հայաստանի Հանրապետությունից մարդկանց անօրինական փոխադրումների ¨ վաճառքի /թրաֆիկինգ/ կանխարգելում, այդ եր¨ույթից տուժած անձանց պաշտպանության մեխանիզմների մշակում

Հայաստանի Հանրապետության բնակչության /գործազուրկների, ծնողազուրկ երեխաների, հեռավոր շրջանների բնակիչների ¨ այլ ռիսկային խմբերի շրջանում/ թրաֆիկինգի կանխարգելմանն ուղղված տեղեկատվական քարոզարշավների իրականացում ԶԼՄ-երի, կլոր սեղանների կազմակերպման, թերթոնների, տեղեկատվական այլ նյութերի հրատարակման միջոցով;

քրեական օրենսգրքում խիստ պատժամիջոցների նախատեսում այդ եր¨ույթի կազմակերպման մեջ ներառված անձանց նկատմամբ;

թրաֆիկինից տուժած անձանց սոցիալ-հոգեբանական, առողջապահական վերականգնողական ծրագրերի մշակում ¨ իրականացում;

§թրաֆիկինգի¦ առումով նշանակետ երկրների իրավապահ մարմինների հետ համագործակցության ապահովում ¨ նշված եր¨ույթի դեմ համատեղ ջանքերի կիրառում:

5. Օտարերկրյա քաղաքացիներին ¨ քաղաքացիություն չունեցող անձանց հումանիտար նկատառումներով Հայաստանի Հանրապետության կողմից տրամադրվող պաշտպանության համակարգի հետագա կատարելագործում: Հայաստանի Հանրապետությունում երկարաժամկետ բնակություն հաստատած փախստականների ¨ հարկադիր մի•րանտների ինտեգրումն ապահովող պայմանների ստեղծում

Հայաստանի Հանրապետության տարածքում ապաստան ստանալու նպատակով օտարերկրյա քաղաքացիների կողմից ներկայացված հայցերի քննարկման ընթացակարգերի կատարելագործում: Պաշտպանության կարիք ունեցող անձանց տրամադրվող աջակցության մեխանիզմների մշակում: Հայցը մերժելու դեպքում նրանց կամավոր վերադարձը կազմակերպելու, կամ Հայաստանի Հանրապետության տարածքից վտարելու համար անհրաժեշտ միջոցների հայթայթմանն ուղղված մեխանիզմների մշակում;

Հայաստանի Հանրապետության տարածքում երկարաժամկետ բնակվող փախստականների ¨ հարկադիր միգրանտների ինտեգրման պայմանների ստեղծում` Հայաստանի Հանրապետությունում նրանց անվտանգ բնակության ապահովում, նրանց սոցիալ-տնտեսական, քաղաքացիական հավասար իրավունքների տրամադրման աջակցում, նատուրալիզացման դյուրին ընթացակարգերի մշակում, ռասսայական ¨ էթնիկ խտրականության դեմ պայքարի նպատակով իրավական ¨ այլ միջոցառումների իրականցում:

1988-92թթ.. Ադրբեջանից բռնագաղթված փախստականների բնակարանային հիմնախնդրի լուծմանն ուղղված ծրագրի մշակում ¨ իրականցում պետական բյուջեի ¨ միջազգային դոնոր կազմակերպությունների միջոցների ներգրավմամբ:

հարկադիր միգրանտերի առանձին` առավել խոցելի խմբերին կարիքավորների համար գոյություն ունեցող պետական աջակցության ծրագրերում ընդգրկում:

6. Հին ու նոր սփյուռքի գաղթօջախների հետ կառուցողական փոխհարաբերությունների պահպանում ¨ զարգացում, հայրենադարձության եր¨ույթը խրախուսող միջոցառումների մշակում ¨ իրականացում

սփյուռքի հիմնախնդիրների` մասնավորապես ձուլման ¨ ուծացման եր¨ույթների ուսումնասիրությանն ուղղված հետազոտությունների անցկացում;

Հայաստանի ¨ Սփյուռքի միջ¨ լայնամասշտաբ տնտեսական, կրթական, մշակութային, մարզական ¨ գիտատեխնիակական համագործակցության իրականացում;

սփյուռքահայության հայրենադարձության խրախուսման նպատակով Հայաստանի Հանրապետության մշտական բնակության ժամանող ծագումով հայ, ինչպես նա¨ Հայաստանի Հանրապետության նախկին քաղաքացի օտարերկրացիների համար արտոնությունների սահմանում` Հայաստանի Հանրապետությունում բնակության իրավունքի ¨ Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիության ստացման, աշխատանքային գործունեության, ներդրումային ծրագրերի իրականացման ¨ այլ հարցերում:

7. Դեպի Հայաստան հարկադիր միգրանտների հնարավոր զանգվածային հոսքերի կանխատեսման, իսկ ծագումով հայերի դեպքում նման հոսքերի կանխարգելմանն ուղղված միջոցառումների մշակում ¨ իրականացում

դեպի Հայաստանի Հանրապետություն հարկադիր միգրանտների հնարավոր զանգվածային հոսքերի նախնական ահազանգման ¨ կանխատեսման համակարգի ստեղծում;

օտարեկրյա պետություններում բնակվող ծագումով հայ ազգաբնակչության, այդ թվում նա¨ Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի հանդիսացող անձանց հարկադիր բնույթի զանգվածային, արագընթաց ռեէմիգրացիոն ալիքների ձ¨ավորման հնարավորությունների կանխարգելում, ռեէմիգրացիոն գործընթացների համաչափ, վերահսկելի զարգացման ապահովում;

զանգվածային միգրացիոն հոսքերի առաջացմամբ վերջացող հակամարտությունների կանխարգելման նպատակով համագործակցություն այլ երկրների հետ;

արտակարգ միգրացիոն գործընթացների բացասական հետ¨անքների կանխարգելման նպատակով պետական համալիր ծրագրի մշակում. ներառյալ նյութատեխնիկական ռեզերվային հզորությունների պետական համակարգի հիմնադրումը ¨ կառավարման համապատասխան հանրապետական համակարգի ստեղծումը:

8.Հայաստանի Հանրապետության միգրացիոն իրավիճակի մոնիտորինի ¨ վերլուծության իրականացման համար անհրաժեշտ տվյալներն ապահովող տեղեկատվական բանկի ստեղծում

Հայաստանի Հանրապետության սահմանային անցումային կետերում իրականացվող սահմանահատումների հաշվառման համակարգի ստեղծում;

միգրացիոն գործընթացների վարչական հաշվառման համակարի ¨ վարչական ռեիստրի ձ¨ավորման ¨ վարման մեխանիզմների մշակում;

միգրացիայի բնագավառում գործառույթներ իրականացնող մարմիններից, այլընտրանքային այլ աղբյուրներից միգրացիային առնչվող տեղեկտավության ստացման մեխանիզմների մշակում;

միջազգային տուրիզմի կազմակերպմամբ, օտարերկրյա աշխատողների ներգրավմամբ ու օգտագործմամբ, ինչպես նա¨ արտերկրում Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիների աշխատանքի տեղավորմամբ զբաղվող հայկական իրավաբանական անձանց ¨ արտասահմանյան իրավաբանական անձանց մասնաճյուղերի ¨ ներկայացուցչությունների հաշվառման հանրապետական համակարգի ստեղծում;

Հայաստանի Հանրապետության տարածքում աշխատանքային գործունեություն իրականացնող անձանց, ինչպես նա¨ օտարերկրացի ուսանողների հաշվառման համակարգի ստեղծում;

միգրացիոն հոսքերի միասնական հաշվառման տեղեկատվական բանկի գործարկում:

9. Հայաստանի Հանրապետության ազգային անվտանգության ¨ երկրի կայուն զարգացման պահանջներին համապատասխանող ներքին միգրացիոն գործընթացների ուղղորդում

Հայաստանի Հանրապետության կառավարության կողմից հաստատված §Հայաստանի Հանրապետության տարաբնակեցման գլխավոր նախագծին¦ համապատասխանող ներքին միգրացիոն հոսքերի անհրաժեշտ ուղղությունների ձ¨ավորման համար համալիր միջոցառումների մշակում ¨ իրագործում;

սահմանամերձ ¨ այլ ռազմավարական նշանակություն ունեցող տարածքներ վերաբնակեցման գործընթացների խրախուսում, նշված տարածքներում բնակիչների համար օրենսդրական արտոնությունների շնորհման, նրանցում քաղաքաշինական ակտիվ քաղաքականության, ենթակառուցվածքային ¨ սոցիալական ոլորտների զարգացման ծրագրերի մշակման ¨ իրագործման ճանապարհով;

սահմանամերձ տարածքներից տեղահանված անձանց իրենց նախկին բնակության վայրերը վերադարձի աջակցմանն ուղղված ծրագրերի մշակում ¨ իրականացում:

10. Հայաստանի Հանրապետությունում միգրացիոն գործընթացների պետական կարգավորման քաղաքականության արդյունավետ իրականացմանը նպաստող հասարակական կարծիքի ձ¨ավորում

աջակցություն զանգվածային լրատվական միջոցներին միգրացիոն հիմնախնդիրների վերաբերյալ Հայաստանի Հանրապետության բնակչությանը օբյեկտիվ տեղեկատվություն տրամադրելու հարցում;

միգրացիոն բնագավառում գործառույթներ իրականացնող մարմինների գործունեության թափանցիկ ¨ հրապարակային կազմակերպում, սերտ համագործակցության ապահովում հասարակական կազմակերպությունների հետ` սկսած միմյանց տեղեկատվություն տրամադրելուց, վերջացրած առանձին հարցերով քաղաքականությունների ու ծրագրերի մշակման, իսկ հետագայում նա¨ իրագործման հարցերում;

§Մշտական էմիգրացիան հայկական պետականության ապագան վտանգող գործոն¦ թեզի պրոպագանդում այն հաշվով, որ այն ընկալվի որպես համազգային ¨ համապետական կար¨որություն ունեցող խնդիր:

----------------------

Հայեցակարգում ձ¨ակերպված նպատակների ¨ խնդիրների արդյունավետ կենսագործումն անվերապահորեն ենթադրում է պետական իշխանության բոլոր օղակները` օրենսդիր ¨ գործադիր, կենտրոնական ¨ տեղական ¨ այլն, ներկայացնող բազմաթիվ կառույցների ջանքերի համարժեք ներդրում, ինչն իր հերթին արտակարգ կար¨որություն է հաղորդում պատասխանատվությունների շրջանակների ճշտման ու հստակեցման, աշխատանքների համակարգման, դրանց ընթացիկ մոնիտորինգի ու գնահատման ¨ անհրաժեշտության դեպքում վերաուղղորդման գործընթացներին: Վերջիններիս իրացումը ենթադրում է համապատասխան լիազորությունների տրամադրում միգրացիայի ոլորտի պետական լիազոր մարմնին: