ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՏԱՐԱԾՔԱՅԻՆ ԿԱՌԱՎԱՐՄԱՆ ՆԱԽԱՐԱՐՈՒԹՅԱՆ

ՄԻԳՐԱՑԻՈՆ ԳՈՐԾԱԿԱԼՈՒԹՅՈՒՆ

ԲՆԱԿՉՈՒԹՅԱՆ ՄԻԳՐԱՑԻԱՆ ԿԱՐԳԱՎՈՐՈՂ ՕՐԵՆՍԴՐԱԿԱՆ ԴԱՇՏԸ ՀՀ - ՈՒՄ

ԲՆԱԿՉՈՒԹՅԱՆ ՄԻԳՐԱՑԻԱՆ ԿԱՐԳԱՎՈՐՈՂ ՕՐԵՆՍԴՐԱԿԱՆ ԴԱՇՏԸ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆՈՒՄ

1. Ընդունված հիմնական օրենսդրական ակտերը

          Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակումից հետո ընդունվել են մի շարք օրենքներ, որոնք ի թիվս այլ խնդիրների միտված են կանոնակարգելու նա¨ միգրացիայի ոլորտին առնչվող խնդիրները: Դրանցից հիմնականներն ենտ

 - §Լեզվի մասին¦ - 1993թ.
      - §Պետական սահմանի մասին¦ - 1994թ.
      - §Օտարերկրյա ներդրումների մասին¦ -1994թ.
      - §ՀՀ Քաղաքացիության մասին¦ - 1995թ.
      - §Հյուպատոսական ծառայության մասին¦ - 1996թ.

          Սկսած 1999թ.-ից, միգրացիոն հիմնախնդիրներով զբաղվող առանձին պետական մարմնիտ ՀՀ կառավարությանն առընթեր միգրացիայի ¨ փախստականների վարչության ստեղծմամբ պայմանավորված, աշխուժացան ոլորտի օրենսդրական կարգավորմանն ուղղված աշխատանքները: Այսպես 1999թ.-ից ի վեր ընդունվեցին հետ¨յալ օրենքներն ու ենթաօրենսդրական ակտերըտ

§Բնակչության միգրացիայի պետական կարգավորման հայեցակարգը ՀՀ-ում¦ - հավանության է արժանացել ՀՀ կառավարության կողմից 2000թ-ի նոյեմբերի 29-ին: Այն ուժը կորցրած է ճանաչվել ՀՀ կառավարության 2004թվականի հունիսի 25-ի թիվ 24 արձանագրային որոշման 3-րդ կետով: ԵՎ նույն որոշման հավելվածով հաստատվել է §ՀՀ-ում Բնակչության միգրացիայի պետական կարգավորման հայեցակարգը ¦ :
          Փաստաթղթում ներկայացված են պետական միգրացիոն քաղաքականության սկզբունքները, գերակա խնդիրները ¨ դրանց լուծման հիմնական մեխանիզմներն ու ուղղությունները: Նախանշված են այն փոփոխությունները, որոնք անհրաժեշտ է կատարել միգրացիոն հոսքերը կարգավորող իրավա-օրենսդրական դաշտը պետական միգրացիոն քաղաքականության գերակա խնդիրների հետ ներդաշնակեցնելու նպատակով: Թվարկված են միգրացիայի հարցերով զբաղվող պետական մարմինները, դրանց կողմից իրականացվող գործառույթները, շարադրված են առաջարկներ առանձին գործառույթների վերաբաշխման, ¨ միգրացիոն համակարգի մարմինների միջ¨ գործուն համագործակցություն ապահովող մեխանիզմների վերաբերյալ:

§Փախստականների մասին¦ ՀՀ օրենք - ընդունվել է 1999 թվականի մարտի 3-ին: Ավելի վաղտ 1993 թվականին ՀՀ միացել էր
§Փախստականների կարգավիճակի վերաբերյալ¦ 1951 թվականի Ժն¨ի Կոնվենցիային ¨ նրա 1967 թվականի Նյու-Յորքի Արձանագրությանը:
          Օրենքը աահմանում է ՀՀ տարածքում փախստականի կարգավիճակ հայցող անձանց ժամանակավոր տեղավորելու, փախստականի կարգավիճակ տալու կամ այն մերժելու, փախստականի կարգավիճակը կորցնելու հիմքերը, կարգն ու պայմանները, փախստականների հարցերով զբաղվող լիազոր պետական մարմնի իրավասությունները, փախստականի կարգավիճակ հայցողի իրավունքներն ու պարտականությունները, նրանց իրավական ¨ սոցիալական պաշտպանվածության երաշխիքները:

      §Պետական տուրքի մասին¦ ՀՀ օրենքում լրացումներ ¨ փոփոխություններ կատարելու մասին¦ ՀՀ օրենք.- ընդունվել է 2000 թվականի դեկտեմբերի 13-ին
          Օրենքը սահմանում է դատարաններում պետական տուրքի վճարումից ազատում`
ա/ փախստականի կարգավիճակ ունեցող անձանց` իրենց խախտված բնակարանային իրավունքների վերականգնման վերաբերյալ հայցերով ¨ բողոքներով,
բ/ փախստականի կարգավիճակ հայցող անձանց` փախստականի կարգավիճակ ստանալու մասին դիմումի մերժումը բողոքարկելու վերաբերյալ հայցերով ¨ բողոքներով:

          §Փախստականների մասին¦ ՀՀ օրենքում լրացումներ կատարելու մասին¦ ՀՀ օրենք - ընդունվել է 2001 թվականի մարտի 5-ին
          Օրենքի ընդունումը պայմանավորված էր §Փախստականների մասին¦ ՀՀ օրենքի կատարելագործման անհրաժեշտությամբ:

          §Պետական տուրքի մասին¦ ՀՀ օրենքում լրացումներ կատարելու մասին¦ ՀՀ օրենք.- ընդունվել է 2001 թվականի հոկտեմբերի 5-ին
          Օրենքը 1988-1992 թվականներին Ադրբեջանի Հանրապետությունից բռնագաղթված ¨ ՀՀ քաղաքացիություն ստացած անձանց համար սահմանում է հետ¨յալ արտոնությունները.
ա/ այն անձինք, որոնք իրենց զբաղեցրած համայնքային բնակարանային ֆոնդի բնակելի տարածքների նկատմամբ ճանաչվել են վարձակալ, ազատվում են այդ բնակելի տարածքների վարձակալության պայմանագրերի նոտարական վավերացման համար սահմանված պետական տուրքի վճարումից
բ/ այն անձինք, որոնք սեփականաշնորհել են իրենց զբաղեցրած` պետական, բյուջետային հիմնարկների տնօրինության տակ գտնվող բնակելի տարածքները, ինչպես նա¨ այն անձինք, որոնք սահմանված կարգով ճանաչվել են վարձակալ իրենց զբաղեցրած համայնքային բնակարանային ֆոնդի բնակելի տարածքների նկատմամբ` ազատվում են այդ գույքի նկատմամբ իրավունքների պետական գրանցման համար պետական տուրքի վճարումից:

          §Փախստականների մասին¦ ՀՀ օրենքում լրացումներ կատարելու մասին¦ ՀՀ օրենք -ընդունվել է 2002 մարտի 19-ին
          Օրենքը կարգավորում է ՀՀ- ում օտարերկրյա քաղաքացինների ¨ քաղաքացիություն չունեցող անձանց ժամանակավոր ապաստան (ժամանակավոր բնակության իրավունք) տալու հիմքերը, նրանց իրավունքները ¨ պարտականությունները:

          §Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիության մասին¦ ՀՀ օրենքում փոփոխություն կատարելու մասին¦ ՀՀ օրենք. - ընդունվել է 2002 թվականի մարտի 20-ին
          Օրենքը սահմանում է , որ ՀՀ քաղաքացի ճանաչվելու համար դիմում ներկայացնելու ժամկետը երկարաձգվել է մինչ¨ 2003 թ. դեկտեմբերի 31-ը:    

          §Օտարերկրացիների մասին¦ՀՀ օրենքը - ընդունվել է 2007 թվականի դեկտեմբերի 25-ին

ՀՀ կառավարության կողմից ընդունվել են §Փախստականների մասին¦ ՀՀ օրենքից բխող ներքոհիշյալ 6 որոշումները`

          §1988-1992 թվականներին Ադրբեջանի Հանրապետությունից բռնագաղթված ¨ Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիություն ստացած անձանց իրավական ¨ սոցիալ-տնտեսական երաշխիքների մասին¦ ՀՀ օրենք - ընդունվել է 2000 թվականի դեկտեմբերի 6-ին:
          Օրենքը սահմանում է 1988-1992 թվականներին Ադրբեջանի Հանրապետությունից բռնագաղթված ¨ ՀՀ քաղաքացիություն ստացած անձանց իրավունքների իրականացման ¨ օրինական շահերի պաշտպանության իրավական ¨ սոցիալ-տնտեսական երաշխիքները: Օրենքը նպատակ ունի խրախուսելու փախստականների կողմից ՀՀ քաղաքացիության ձեռքբերման գործընթացը:

          ՀՀ կառավարության կողմից ընդունվել են §1988-1992 թվականներին Ադրբեջանի Հանրապետությունից բռնագաղթված ¨ Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիություն ստացած անձանց իրավական ¨ սոցիալ-տնտեսական երաշխիքների մասին¦օրենքից բխող ներքոհիշյալ 3 որոշումները`

          §Քաղաքական ապաստանի մասին¦ ՀՀ օրենք - ընդունվել է 2001 թվականի սեպտեմբերի 26-ին
          Օրենքը կարգավորում է ՀՀ- ում քաղաքական ապաստանի իրավունք ստանալու հիմքերը, կարգը, այդպիսի իրավունք ստանալու դիմումի մերժման, տրված իրավունքի դադարեցման պայմանները, ինչպես նա¨ դրանց հետ առնչվող այլ հարաբերություններ:

          §Պետական սահմանի մասին¦ ՀՀ օրենք - ընդունվել է 2001թ.-ի նոյեմբերի 20-ին
Օրենքը կարգավորում է պետական սահմանի հատման կանոնները, սահմանային վերահսկողության իրականացման կարգը, պետական սահմանով անձանց բացթողնման կարգը ¨ այլն:
           §Սահմանապահ զորքերի մասին¦ ՀՀ օրենք - ընդունվել է 2001թ.-ի նոյեմբերի 20-ին: Օրենքը սահմանում է ՀՀ սանմանապահ զորքերի հասկացությունը, գործունեության իրավական հիմքերը, սկզբունքները, իրավունքներն ու պարտականությունները, սահմանապահ զորքերի անձնակազմի ¨ պետական սահմանի պահպանությանը մասնակցող քաղաքացիների ու նրանց ընտանիքների անդամների իրավական ¨ սոցիալական պաշտպանվածությանը, սահմանապահ զորքերի ֆինանսական ¨ նյութատեխնիկական ապահովմանը:
           §1988-1992 թվականներին Ադրբեջանի Հանրապետությունից բռնագաղթված փախստականների համար կառուցված բնակարանների սեփականության իրավունքով փախստականներին հատկացնելու մասին¦ ՀՀ օրենք - ընդունվել է 2002 թվականի նոյեմբերի 20-ին:
          Օրենքը կարգավորում է 1988-1992 թվականներին Ադրբեջանի Հանրապետությու նից բռնագաղթվծ փախստականների համար ՀՀ պետ.բյուջեի, օտարերկրյա պետությունների ¨ միջազգային կազմակերպությունների միջոցներով ՀՀ տարածքում կառուցված բնակելի շենքերի բնակարանները , քոտեջատիպ տները սեփականության իրավունքով փախստականներին հատկացնելու հետ կապված հարաբերությունները:

ՀՀ կառավարության 2000թ. դեկտեմբերի 14-ի նիստում հավանության արժանացան հետ¨յալ ծրագրերըտ

1988-92թթ. Ադրբեջանից բռնագաղթված անձանց բնակարանային ապահովության ծրագիր:
          Ծրագիրը նախատեսում է միջոցառումներ` փախստականների շուրջ 13 հազար ընտանիքների բնակարանով ապահովելու ուղղությամբ:

ՀՀ սահմանամերձ տարածքների հետբախումային վերականգնման ծրագիր:
          Ծրագիրը նախատեսում է միջոցառումներ շուրջ 39 հազար տեղահանված անձնաց իրենց մշտական բնակության վայրերը վերադարձնելու, շուրջ 28 հազար արդեն վերադարձաձ, ինչպես նա¨ բնակավայրերը չլքած մնացած բոլոր անձանց իրենց բնակավայրերում ամրագրելու ուղղությամբ:

2. Քննարկման փուլում գտնվող օրենսդրական ակտեր

          §ՀՀ-ում բնակչության միգրացիայի պետական կարգավորման հայեցակարգ¦-ով սահմանված ժամկետներում, պատասխանատու նախարարությունների կողմից վերջին երկու տարվա ընթացքում մշակվել ¨ շրջանառության մեջ են դրվել հետ¨յալ օրենքների նախագծերըտ

          §ՀՀ քաղաքացիների ՀՀ մուտքի ¨ ելքի մասին¦ - մշակող ՀՀ կառավարությանն առընթեր ՄՓ վարչություն
                          §ՀՀ քաղաքացների Հայաստանի Հանրապետությունից ելքի ¨ Հայաստանի Հանրապետություն մուտքի մասին¦ ՀՀ օրենքի հայեցակարգը
          Նախագիծը մանրամասնեցնում է ՀՀ քաղաքացուտ ՀՀ-ից հեռանալու ¨ ՀՀ վերադառնալու սահմանադրական իրավունքի իրականացման հարցերը: Սահմանում է այն բացառիկ դեպքերը, երբ ՀՀ քաղաքացիների ելքը ՀՀ-ից կարող է ժամանակավորապես կասեցվել:

          §Արտագնա աշխատանքների կազմակերպման մասին¦ - մշակողտ ՀՀ կառավարությանն առընթեր ՄՓ վարչություն
                           §Արտագնա աշխատանքների կազմակերպման մասին¦ Հայաստանի Հանրապետության օրենքի հայեցակարգը
          Նախագիծը կարգավորում է արտագնա աշխատանքների կազմակերպման հետ կապված հարաբերությունները: Սահմանում է արտագնա աշխատանքների կազմակերպման հիմունքները, արտագնա աշխատանքի մեկնելու կարգն ու պայմանները, արտագնա աշխատանքների կազմակերպման բնագավառում պետական մարմինների ¨ լիցենզավորված կազմակերպությունների իրավասությունները: Նախագիծը ներկայացված է ՀՀ կառավարություն:

          §Լիցենզավորման մասին¦ ՀՀ օրենքում լրացում կատարելու մասին¦ - մշակողտ ՀՀ կառավարությանն առընթեր ՄՓ վարչություն
                           §Լիցենզավորման մասին¦ Հայաստանի Հանրապետության օրենքում լրացում կատարելու մասին¦ Հայաստանի Հանրապետության օրենքի նախագծի ընդունման անհրաժեշտության վերաբերյալ
          Նախագիծը սահմանում է որ պետության կողմից լիցենզավորովող ձեռնարկությունների շարքում ընդգրկվում են նա¨ ՀՀ քաղաքացիներին այլ պետություններում աշխատանքի տեղավորող կազմակերպությունները:

          §Ազգային փոքրամասնությունների մասին¦ - մշակողտ ՀՀ կառավարությանն առընթեր ՄՓ վարչություն
                          §Ազգային փոքրամասնությունների մասին¦ Հայաստանի Հանրապետության օրենքի հայեցակարգը
          Նախագիծը օրենսդրորեն ամրագրում է ՀՀ տարածքում բնակվող ¨ ՀՀ քաղաքացի համարվող ազգային փոքրամասնությունների պատմամշակույթային, լեզվական, գիտական ¨ այլ արժեքների պահպանման, նրանց քաղաքական ¨ այլ իրավունքների լիարժեք իրականացման համար առանձնահատուկ պետական վերաբերմունքի, պետական ¨ հասարակական կյանքին նրանց մասնակցության երաշխիքների տրամադրումը: Նախագիծը ներկայացված է ՀՀ կառավարություն:

          §ՀՀ քաղաքացիության մասին¦ ՀՀ օրենքում լրացումներ ¨ փոփոխություններ կատարելու մասին¦ - մշակողտ ՀՀ կառավարությանն առընթեր ՄՓ վարչություն
          §ՀՀ քաղաքացիության մասին¦ գործող օրենքը պարունակում է ՀՀ Սահմանադրությանը հակասող դրույթներ: ՀՀ սահմանադրությամբ արգելվում է երկքաղաքացիությունը, սակայն գործող օրենքը լրիվ չի կարգավորում երկքաղաքացիության հաղթահարման հետ կապված հարցերը ¨ արդյունքում բազմաթիվ ՀՀ քաղաքացիներ հայտնվում են փաստացի երկքաղաքացիության վիճակում: ործող օրենքի այս բացը լրացնելու նպատակով, օրենքի նախագծով փոփոխություններ ¨ լրացումներ են մտցվում գործող օրենքի համապատասխան հոդվածներում: Նախագիծը ներկայացված է ՀՀ կառավարություն:

          §Իմիգրացիայի մասին¦ - մշակողտ ՀՀ կառավարությանն առընթեր ՄՓ վարչություն
                          §Իմիգրացիայի մասին¦ Հայաստանի Հանրապետության օրենքի հայեցակարգը
          Նախագիծը կարգավորում է մշտական բնակության նպատակով ՀՀ ժամանող օտարերկրյա քաղաքացիների, այդ թվում ծագումով հայ օտարերկրացիների ՀՀ մուտքի, կացության ¨ ելքի հետ կապված իրավահարաբերությունները:

          ՀՀ կառավարության կողմից հավանության արժանացած միգրացիոն պետական կարգավորման հայեցակարգից բխող ներքոհիշյալ հայեցակարգերը ¨ որոշման նախագծերը ներկայացվել են ՀՀ կառավարություն.

Դեպի էջի սկիզբը

Դեպի է&ccրկրորդային հսկողության համակարգի միջոցով իրականացնելու կարգի մասին¦ ՀՀ կառավարության որոշման նախագիծ