ՓԱԽՍՏԱԿԱՆԻ ԿԱՐԳԱՎԻՃԱԿ ՀԱՅՑՈՂ ԵՎ ՏԵՂԱՇԱՐԺՎԱԾ ԱՅԼ ԱՆՁԱՆՑ ՄԱՍԻՆ ՀՀ ՕՐԵՆՍԴՐՈՒԹՅՈՒՆԸ ( ՀԱՄԱՌՈՏ ՆԿԱՐԱԳԻՐ)

          §Փախստականների մասին¦ ՀՀ օրենք - ընդունվել է 1999 թվականի մարտի 3-ին: Օրենքը աահմանում է ՀՀ տարածքում փախստականի կարգավիճակ հայցող անձանց ժամանակավոր տեղավորելու, փախստականի կարգավիճակ տալու կամ այն մերժելու, փախստականի կարգավիճակը կորցնելու հիմքերը, կարգն ու պայմանները, փախստականների հարցերով զբաղվող լիազոր պետական մարմնի իրավասությունները, փախստականի կարգավիճակ հայցողի իրավունքներն ու պարտականությունները, նրանց իրավական ¨ սոցիալական պաշտպանվածության երաշխիքները:

          §Փախստականների մասին¦ ՀՀ օրենքում լրացումներ կատարելու մասին¦ ՀՀ օրենք – ընդունվել է 2001 թվականի մարտի 5-ին: Դրանով սահմանվում են փախստականի կարգավիճակ տալու մերժման ¨ փախստականի կարգավիճակը դադարեցնելու լրացուցիչ հիմքերը, փախստականի կարգավիճակի գործողության 3 տարվա ժամկետ, փախստականի կարգավիճակ ստացած անձանց տեղական ինքնակառավարման մարմինների ընտրությունների ժամանակ ընտրելու իրավունք տալը:

          §Փախստականների մասին¦ ՀՀ օրենքում լրացումներ կատարելու մասին¦ ՀՀ օրենք – ընդունվել 2002 թվականի մարտի 19-ին: Սահմանում է օտարերկրյա քաղաքացիներին ¨ քաղաքացիություն չունեցող անձանց ՀՀ-ում ժամանակավոր ապաստան տալու հիմքերը, ժամանակավոր ապաստան ստացած անձանց իրավունքները ¨ պարտականությունները, ժամանակավոր ապաստանի դադարեցման ¨ դրանից զրկելու հիմքերը: Օրենքը վերաբերվում է այն անձանց, որոնք մարդու իրավունքների ոտնահարումների, խոշտանգումների կամ ռազմական գործողությունների պատճառով մուտք են գործում ՀՀ տարածք կամ արդեն իսկ գտնվում են ՀՀ տարածքում:

ՀՀ կառավարության կողմից ընդունվել են §Փախստականների մասին¦ ՀՀ օրենքից բխող ներքոհիշյալ 6 որոշումները`

          I ՀՀ-ում փախստականի վկայական ¨ ճամփորդական փաստաթուղթ տալու կարգերը ¨ դրանց նկարագրերը հաստատելու մասին` 20.11.1999թ. N 695 - այն սահմանում է, որ ՀՀ-ում փախստականի կարգավիճակ ստացած անձանց տրվում է փախստականի վկայական, ¨ ճամփորդական փաստաթուղթ: Առաջինը փախստականի անձը հաստատող փաստաթուղթ է ՀՀ-ում, իսկ երկրորդը` օտարերկրյա պետություններում:
          II ՀՀ տարածքում փախստականի կարգավիճակ հայցող անձի տեղաշարժման ¨ բնակության վայրի ընտրության կարգի մասին` 04.02.2000թ. N52.- այն սահմանում է, որ փախստականի կարգավիճակ հայցողը ժամանակավոր կացարանում տեղավորվելուց հետո կացարանի գտնվելու վայրի Ն բաժնի կողմից սպասարկվող վարչական տարածքում ազատ տեղաշարժվելու իրավունք ունի /Եր¨անում` ամբողջ քաղաքի տարածքում/: Հանրապետության տարածքում տեղաշարժվելու անհրաժեշտություն առաջանալու դեպքում փախստականի կարգավիճակ հայցող անձը պետք է այդ մասին գրավոր տեղեկացնի ՆԳ բաժնին:
          III ՀՀ տարածքում փախստականի կարգավիճակ հայցողին հատուկ ¨ ժամանակավոր կացարաններում տեղավորելու, բժշկական զննման ենթարկելու, թարգմանչական, իրավական խորհրդատվության անվճար ծառայություններ մատուցելու, բժշկական օգնություն ¨ սպասարկում ապահովելու կարգի մասին` 23.02.2000թ. N 86. - այն սահմանում է, որ ՀՀ տարածք մուտք գործելուց հետո փախստականի կարգավիճակ հայցողը ՀՀ կառավարությանն առընթեր միգրացիայի ¨ փախստականների վարչության կողմից տեղավորվում է հատուկ կացարանում` մեկամսյա ժամկետում բժշկական զննում ¨ փաստաթղթային ստուգումներ անցկացնելու նպատակով: Այնուհետ¨, նա տեղավորվում է վարչության կողմից տրամադրվող ժամանակավոր կացարանում: Փախստականի կարգավիճակ հայցողին իր դիմումի քննարկման ընթացքում տրամադրվում են թարգմանչական ¨ իրավական խորհրդատվության անվճար ծառայություններ, նա ապահովվում է անվճար բժշկական օգնությամբ ¨ սպասարկմամբ:
          IV ՀՀ տարածքում փախստականի կարգավիճակ հայցողին միանվագ նպաստ տրամադրելու կարգի մասին` 23.02.2000թ. N82 -այն սահմանում է, որ փախստականի կարգավիճակ հայցողին, մինչ¨ նրա կարգավիճակի վերաբերյալ որոշման ընդունումը, իր կեցության հետ կապված ծախսերը հոգալու նպատակով տրամադրվում է միանվագ դրամական նպաստ:
          V ՀՀ-ում փախստականի կարգավիճակ հայցողի վկայական տալու կարգը հաստատելու մասին` 04.07.2001թ. N 594 - այն սահմանում է, որ փախստականի կարգավիճակ ստանալու մասին դիմում ներկայացրած անձանց տրվում է փախստականի կարգավիճակ հայցողի վկայական, որը հավաստում է, որ տվյալ անձը դիմել է ՀՀ կառավարությանն առընթեր միգրացիայի ¨ փախստականների վարչություն` փախստականի կարգավիճակ ստանալու համար:
          VI Փախստականի կարգավիճակ տալու ընթացակարգի մասին` 19.07.2001թ.N655 - այն ապահովում է §Փախստականների մասին¦ ՀՀ օրենքի կիրարկումը ¨ կանոնակարգում է փախստականի կարգավիճակ տալու կամ այն մերժելու գործընթացը:

2001 թվականի օգոստոսի 30-ին ՀՀ արդարադատության նախարարությունում որպես գերատեսչական նորմատիվ ակտեր պետական գրանցում են ստացել`

1. §Փախստականի կարգավիճակ հայցողների վկայականների հաշվառման իրականացման, ինչպես նա¨ տրված, փոխանակված, կորած ¨ վերադարձված վկայականների գրանցամատյանների վարման կարգը հաստատելու մասին¦ ՀՀ կառավարությանն առընթեր միգրացիայի ¨ փախստականների վարչության պետի 09.08.2001թ. N 36/ հրամանը:
2. §Փախստականի կարգավիճակ ստանալու մասին դիմումի ձ¨ը, գրանցման կարգը ¨ փախստականի կարգավիճակ հայցողի կողմից լրացվող հարցաթերթիկի ձ¨ը հաստատելու մասին¦ ՀՀ կառավարությանն առընթեր միգրացիայի ¨ փախստականների վարչության պետի 09.08.2001թ. N 37/ հրամանը:

          §Պետական տուրքի մասին¦ ՀՀ օրենքում լրացումներ կատարելու մասին¦ ՀՀ օրենք . – ընդունվել է 2000 թվականի դեկտեմբերի 13-ին: Օրենքը սահմանում է դատարաններում պետական տուրքի վճարումից ազատում` փախստականի կարգավիճակ հայցող անձանց` փախստականի կարգավիճակ ստանալու մասին դիմումի մերժումը բողոքարկելու վերաբերյալ հայցերով ¨ բողոքներով:

          §Քաղաքական ապաստանի մասին¦ ՀՀ օրենք - ընդունվել է 2001 թվականի սեպտեմբերի 26-ին: Օրենքը կարգավորում է ՀՀ-ում քաղաքական ապաստանի իրավունք ստանալու հիմքերը, կարգը, այդպիսի իրավունք ստանալու դիմումի մերժման, տրված իրավունքի դադարեցման պայմանները, ինչպես նա¨ դրանց հետ առնչվող այլ հարաբերություններ:

Դեպի էջի սկիզբը